Ռոբերտ Քոչարյանը քննադատում է Ախալքալաք-Կարս երկաթուղու մասին հայտարարությունները և նախազգուշացնում է գյուղատնտեսության ռիսկերի մասին

Իմ պատասխանը սկսվում է Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության վերաբերյալ, թե արտահանման համար կարող է օգտագործվել Ախալքալաք-Կարս երկաթուղին։ Այս հարցում պետք է առաջնահերթություն տրվի ռիսկերի հաշվարկին և Հայաստանի գյուղատնտեսության պաշտպանությանը։

Եթե կառավարությունը նման քայլի մասին է խոսում, ապա պետք է ունենա հստակ պայմանավորվածություններ Եվրոպական Միության հետ՝ արտահանվող ծավալների վերաբերյալ։ Այս պայմանավորվածությունների առկայությունը կապահովի, որ գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալները ԵՄ շուկան կուղղորդվեն, իսկ ոչ թե կմնան պարզ խոսակցությունների մակարդակում։

Ներկայումս Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի 98 տոկոսն արտահանվում է Ռուսաստան, իսկ ալկոհոլի և գինիների 90 տոկոսը՝ նույնպես Ռուսաստան։ Եթե Եվրոպայի դուռը բացվի, պետք է ցուցադրվի այդ կոմունիկացիաների իրական հնարավորությունը, որպեսզի հասկանալ, թե արդյոք այդ քայլը տակն առարկայական է, թե՞ ոչ։

Զարմացած եմ, որ իշխանությունները Ախալքալաք-Կարս ճանապարհով արտահանումները ներկայացնում են որպես այլընտրանքային մեծ ձեռքբերում։ Իմ հաշվարկներով՝ այդ տարբերակով ճանապարհը ավելանում է շուրջ 600-700 կմ, ինչը զգալիորեն երկարացնում է տրանսպորտային ճանապարհը։

Ես հարցում եմ՝ «Ինչքա՞ն ժամանակ է՝ խոսում են Հայաստան-Թուրքիա երկաթուղու բացման մասին։ Ի՞նչ եղավ էդ բացումը, խի՞ եք Ախալքալաքով գնում Կարս»։ Երկաթուղային ճանապարհի բացումը, թեև ոչ վատ բան է, սակայն այստեղ էլ ռիսկեր կան։

Նախազգուշացնում եմ, որ երկաթուղային ճանապարհի բացումը կարող է սպառնալ Հայաստանի գյուղատնտեսությանը, քանի որ Թուրքիան այդ ոլորտում Հայաստանի ուղիղ մրցակիցն է։ Հայաստանը չի կարողանա ոչ լոլիկ, ոչ վարունգ, ոչ էլ ծաղիկ արտահանել, իսկ հակառակը՝ այդ արտադրանքը հայկական շուկան կուղղորդվի Թուրքիայից։ Հետևաբար, քարոզչությունից բացի, ես չի տեսնում այլ բաղադրիչներ, որոնք կապահովեն այս նախագծի տնտեսական արդյունավետությունը։