Հայաստանի Հանրապետության կողմից «Տոների և հիշատակի օրերի մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունները, որոնք նախատեսում են մեռելոց օրերի ցանկի վերականգնումը, կարող են վկայել Հայաստանի Հանրապետության և Հայ առաքելական եկեղեցու հարաբերություններում նոր փուլի մեկնարկի մասին։
Այս տեսակետը, ինչպես հայտնի է, արտահայտել եմ՝ որպես Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի դասախոս և պատմաբան։ Իհարկե, նոր փուլի իրական բնույթը և դրա ուղղությունը հնարավոր կլինի ամբողջությամբ գնահատել միայն իշխանության հետագա քայլերից հետո։
Այս պահին կարելի է ենթադրել մի քանի տարբերակ։ Իշխանության որոշումը կարող է պայմանավորված լինել տարբեր գործոններով, և դրա հետևանքները կարող են լինել բազմազան։
Այս փուլում իշխանության համար հեշտ չէ կատարել կտրուկ, ռադիկալ քայլեր։ Սակայն դա չի նշանակում, որ նման սցենարը բացառված է։ Կարելի է ենթադրել, որ մեռելոցների վերականգնումը կարող է զուգորդվել եկեղեցու նկատմամբ նոր գործողություններով, ինչպես նաև հակառակ զարգացումը՝ հաշտեցման և ներքին գործերին միջամտելու ցանկության բացասումը։
Այսպիսով, իրավիճակը մնում է բարդ և դինամիկ։ Ինչպես մենամարտից առաջ կանխատեսումները, այնպես էլ մենամարտից հետո դրանք անիմաստ են։ Մինչև լարումը չպարպվի, մինչև կողմերի միջև հստակ հաշտություն կամ հակամարտության ավարտ չհաստատվի, ամեն ինչ մնում է բաց և հնարավոր։
Հիշեցնեմ, որ 2025 թվականից սկսած ՀՀ իշխանությունները սկսել են արշավ եկեղեցու և հատկապես Ամենայն հայոց կաթողիկոսի դեմ։ Այս գործընթացը սկսվեց 2026 թվականի հունվարին՝ «բարենորոգման» մեկնարկի հայտարարությամբ, և շարունակվեց դատական հետապնդումներով։ Այս իրադարձությունները ստեղծել են լարված մթնոլորտ, որի լուծումը կորոշի երկրի քաղաքական և եկեղեցական ճակատագիրը։
