Հանրային հեռուստաընկերության եթերում տեղի ունեցած հարցազրույցում լրագրող Պետրոս Ղազարյանի հնչեցրած միտքը, թե 2007 թվականին Ադրբեջանը զինվում էր Հայաստանից 5 անգամ ավելի շատ, բացարձակ իրականությանը չի համապատասխանում։ Այս հայտարարությունը, որը հիմնված է իմ ունեցած տվյալների և փորձի վրա, որը ձևավորվել է որպես Հայաստանի արտգործնախարար, պետք է դիտարկել ոչ միայն ռազմական տեխնիկայի քանակական համեմատության տեսանկյունից, այլև համակարգված ռազմական զարգացման և ռազմական հավասարակշռության պահպանման համատեքստում։
Իմ նախագահության 10 տարիների ընթացքում Հայաստանն ու Արցախը միասին առավելություն են ունեցել Ադրբեջանի նկատմամբ։ Այս հասկացությունը պահանջում է ավելի խորը վերլուծություն, քանի որ այն հիմնված է մի քանի կարևոր պայմանների վրա։
Նախ, պետք է հիշել, որ 1992 թվականից Հայաստանը միացել է «Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին» (ՍԶՈւ) պայմանագրին։ Այս պայմանագրի շրջանակում մենք ունեինք իրավունք՝ տարին մեկ անգամ պահանջել տեղեկություն մեկ այլ երկրի ռազմական տեխնիկայի մասին։ Այս պահանջի արդյունքում ԵԱՀԿ-ի մասնագետների խումբը ստուգումներ էր կատարում։ Մենք հետևողականորեն օգտվել ենք այս իրավունքից՝ ապահովելու համար, որ Ադրբեջանը չի գերազանցում մեզ։ Այսպիսով, մենք կարողացել ենք պահպանել ռազմական հավասարակշռությունը։
Օրինակ, 2008 թվականին ՍԶՈւ-ի համաձայն, Հայաստանը պաշտոնապես հաշվառել էր 170 տանկ, իսկ Ադրբեջանը՝ 220։ Սակայն այս թիվը չի ներառում Արցախի զինանոցի ռազմական տեխնիկան։ Ես վստահ եմ, որ Արցախի զինանոցի 50 տանկի տարբերությունը հեշտությամբ կծածկվեր, եթե այդ տվյալները հաշվարկվեին։ Նույնը վերաբերում է մյուս զինատեսակներին։
Այսպիսով, Պետրոս Ղազարյանի հնչեցրած տեղեկությունը, որը հիմնված է միայն Ադրբեջանի պաշտոնական հաշվառված տվյալների վրա, ճշգրիտ պատկեր չի տալիս իրականությանը։ Այն չի հաշվարկում Արցախի զինանոցի ռազմական տեխնիկան և չի հիմնվում ԵԱՀԿ-ի կողմից հաստատված պաշտոնական տվյալների վրա։
Այս իրավիճակը հնարավոր է դարձել միայն այն պատճառով, որ Ադրբեջանը ավելի մեծ ռազմական բյուջե ուներ։ Նրանք կարող էին ավելի շատ գումար ծախսել զինատեխնիկայի ձեռքբերման վրա։ Սակայն, պետք է նշել, որ Հայաստանը զինատեխնիկա էր ձեռք բերում շատ ավելի հարմար գներով, և հաճախ՝ առանց դրա համար վճարելու։ Հետևաբար, բյուջեի տարբերությունը նույնիսկ էական որևէ ազդեցություն չէր ունենում ռազմական հավասարակշռության վրա։ Այս տվյալները հասանելի են ցանկացածի համար՝ ԵԱՀԿ-ի արխիվներում։
